Pomiary i diagnostyka w automatyce przemysłowej to zbiór metod i narzędzi, które pozwalają na śledzenie, analizowanie i ocenę stanu i funkcjonowania procesów przemysłowych, urządzeń oraz ich elementów. Systemy te mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa, jakości i efektywności pracy maszyn, urządzeń i instalacji.
Nadzór złożonych procesów przemysłowych polega na wykorzystaniu systemów monitorowania i diagnostyki do odbierania informacji o parametrach procesowych, takich jak temperatura, ciśnienie, prędkość, napięcie, poziom czynnika itp. Te informacje są następnie przetwarzane przez systemy sterowania lub oprogramowanie diagnostyczne, które generują raporty o stanie procesu oraz ostrzegają przed ewentualnymi nieprawidłowościami lub zagrożeniami. Nadzór złożonych procesów przemysłowych wymaga współpracy między różnymi podmiotami zaangażowanymi w procesie.
Podejmowane działania w celu zapobiegania awariom takimi jak: diagnozowanie, monitorowanie, zabezpieczanie mają na celu zapobieganie lub ograniczanie wpływu uszkodzeń na jakość produktu lub usługę oraz minimalizację kosztów naprawy lub wymiany.
Procedury diagnostyczne to zestawy kroków lub instrukcji służących do rozwiązywania problemów technicznych lub inżynierskich. Procedury diagnostyczne mogą być oparte na standardach organizacyjnych lub międzynarodowych oraz uwzględniać specyfikę danego systemu czy maszyny. Procedury diagnostyczne mogą obejmować takie elementy jak: określenie problemu; zbieranie danych; analiza danych; wnioskowanie; rekomendacja; dokumentacja.
Analiza symptomów potencjalnych uszkodzeń polega na identyfikowaniu objawów zachodzących przed wystąpieniem awarii oraz ocenie ich znaczenia dla funkcjonowania procesu. Analiza symptomów może być wykonywana za pomocą metody analitycznej, która pozwala na sformalizowanie i udokumentowanie sposobu myślenia inżyniera lub zespołu FMEA (Fault Mode and Effects Analysis). Metoda ta polega na identyfikowaniu potencjalnych trybów uszkodzeń, ocenie ich wpływu na funkcjonowanie systemu oraz opracowywaniu strategii zarządzania ryzykiem.
Detekcja, identyfikacja i lokalizacja uszkodzeń to trzy podstawowe etapy diagnostyki. Detekcja polega na wykrywaniu nieprawidłowości lub zmian w działaniu systemu, które mogą wskazywać na wystąpienie uszkodzenia. Identyfikacja polega na określeniu rodzaju uszkodzenia na podstawie analizy danych diagnostycznych. Lokalizacja polega na określeniu miejsca wystąpienia uszkodzenia w systemie.